De Ander van Levinas

door | aug 14, 2011 | Geest, Kennen & weten

Heb je ook wel eens gedacht: als ik nou getrouwd was met die en die, dan was ik een ander mens geworden? In een relatie wordt je identiteit mede bepaald door de ander. De ene partner maakt andere dingen in je los dan de andere, en je past je gedrag aan op je partner. Is […]
De Ander van Levinas
Inhoud De Ander van Levinas

Heb je ook wel eens gedacht: als ik nou getrouwd was met die en die, dan was ik een ander mens geworden? In een relatie wordt je identiteit mede bepaald door de ander. De ene partner maakt andere dingen in je los dan de andere, en je past je gedrag aan op je partner. Is je partner spraakzaam, dan word je zelf misschien stiller. Is je partner afhankelijk, dan word je zelf misschien zelfstandiger, en omgekeerd. En die gedragspatronen worden door de loop der tijd vaste patronen, worden eigenschappen. Althans schijnbare eigenschappen.

Wie je bent, wordt mede bepaald door de Ander. Omgekeerd beinvloed je de Ander ook door jouw perceptie van wie de ander is. Je reduceert de identiteit van de Ander door de etiketten die je op hem of haar plakt. Mensen doen dat, omdat ze de wereld om zich heen proberen te begrijpen. Omdat die wereld zo complex is door de veelheid aan informatie, probeer je te ordenen en de werkelijkheid tot kenbare eenvoud te reduceren. Doe je dat met mensen, dan reduceer je daardoor de Ander ook. En misschien gaat die zich er ook wel naar gedragen. Blijft er voor “Jokertje” te weinig ruimte om ook serieus te zijn. En een homo wordt gereduceerd tot zijn homo zijn, en een moslim tot een moslim.

Het is goed om je daar steeds van bewust te zijn, en de Ander op een open manier tegemoet te treden. Een filosoof, die hier zijn leven aan gewijd heeft, is Emmanuel Levinas (1906-1955). Wie geïnteresseerd is in de filosofie van Levinas verwijs ik naar het boek van Jan Keij: De filosofie van Emmanuel Levinas verklaard. Levinas, hoewel hij te beschouwen is als fenomenoloog en existentialist (over etiketten gesproken 🙂 ) in de school van Heidegger, zette zich niettemin tegen de opvattingen van Heidegger af omdat die de mens reduceerden tot object. Heidegger had als gevolg van zijn opvattingen bewondering voor het nazi-regime, en dat was voor de Joodse Levinas onverteerbaar. Levinas meende, dat wij een zorgplicht hebben voor onze medemens, voor de Ander. De Ander was het hoofdthema in het werk van Levinas. Hij beschouwde de Ander zelfs als de aanwezigheid van God. God bestaat niet naast de medemens, maar is de medemens. Het Bijbelse “Heb uw naaste lief als uzelf” en het beeld van de “Vreemdeling”, die moet worden ontvangen als de verpersoonlijking van Jezus (of zelfs God) wordt hiermee naar een heel letterlijk niveau doorgevoerd.

Met die opvatting van Levinas ben ik het van harte eens. In onze relatie tot anderen moeten we zoveel mogelijk proberen de ander in al zijn facetten te laten schitteren. Als een oneindig complex gefacetteerde diamant moeten we voorkomen, dat bepaalde vlakken dof en onbelicht blijven. Wanneer we dat doen, reflecteert dat overigens ook op onszelf. Waar we eerst denken in een wachtkamer te zitten met een oninteressante Ander, met wie wij niets “hebben”, kan bij het beschijnen van de juiste facetten die ander ineens gaan schitteren. En dat verlicht ook je eigen bestaan, roept andere aspecten van jezelf op.

Bij het aangaan van het gesprek met de Ander moeten we ons dus open en onbevooroordeeld tegenover de Ander opstellen, en op zoek gaan naar zijn mooie facetten. In de marketing noemt men dat “de Schatkamervraag stellen”. Probeer in je contact met de ander dat te vinden, waar de ander enthousiast over is, waar zijn of haar passie ligt. En ontdek zo de Ander om tot een waardevolle relatie met die ander te komen, die ook jezelf verrijkt. Probeer dat ook maar eens in je relatie. Probeer de onontdekte facetten in de Ander te ontdekken. Dat kan ook door andere facetten van jezelf te laten zien.

<a href="https://erna-one.dev.serv10.wpbouwlocatie.nl/author/maarten-admin/" target="_self">Maarten de Vries</a>

Maarten de Vries

Position

ik ben Maarten de Vries, editor van keepondreaming. Vanuit de behoefte om op zoek te gaan naar zingeving ben ik met de website keepondreaming begonnen. Dat had veel te maken met het feit dat ik mijn 50e levensjaar bereikte en mij ging afvragen: “hoe nu verder?”. Een moment van stilstaan en omzien (en vooruitzien) in verwondering wanneer je een mijlpaal in je leven bereikt.

Alles over Geest

100% Zelfvoorzienend

100% Zelfvoorzienend

Ik woon met mijn vrouw en kind off the grid in een pittoresk boerderijtje op een berg in Catalonië. Onze homestead ligt aan een beek in een sprookjesachtig food forest midden in de natuur. We hebben een uitgestrekte Permcultuur tuin met vele soorten...

Mijmeringen over de lockdown

Mijmeringen over de lockdown

Een nieuw jaar, dezelfde lockdown. Elke ochtend opstaan om een dag te beginnen die je gister al hebt beleefd, en de dag ervoor en ook de dag dáárvoor en eigenlijk de afgelopen twee maanden. De dagen gaan langzaam en de weken trekken voorbij in een grote sleur. Ik ben...

Wat houdt mediteren nou precies in?

Wat houdt mediteren nou precies in?

Sommige mensen denken dat mediteren betekent dat je elke gedachte en emotie moet blokkeren en in uiterste stilte moet zitten. Anderen denken weer dat het de bedoeling is om in een hogere staat van bewustzijn te raken. Maar wanneer jij gespannen ‘ik moet mediteren, ik...

De tuinman en de Dood

De tuinman en de Dood

We kunnen zelf beslissen, of we ons denken laten beheersen door angst, of niet. Oefening in loslaten is een manier om geestelijke rust te bewaren in turbulente tijden.

Een kruistocht naar nieuwe zingeving

Een kruistocht naar nieuwe zingeving

Het afgelopen jaar was een bewogen jaar. In het nieuws zien we een draaikolk van strijd en verandering. Spanningen die oud - haast vergeten - leken, komen ineens weer naar boven en brengen oorlog en ellende. Miljoenen mensen vluchten op zoek naar een goed heenkomen....

Boeddhisme

Boeddhisme

De laatste maanden heb ik me (weer) gestort op het boeddhisme. Ik lees Boeddhisme4Dummies en tweet elke dag wat over hetgeen ik lees. Zie @KeepondreamingU op Twitter. Zo ontstaat  via #Boeddhisme4Dummies een soort uittreksel van het boek. Ik vind het erg leerzaam, het...

Zelfbewust werken aan zelfregulering

Zelfbewust werken aan zelfregulering

Eenmaal zelfbewust kun je gaan werken aan zelfregulering. Je herkent emotionele 'triggers' en ontwikkelt de kracht om soepel veranderingen te verwerken en hoe je kunt handelen in emotioneel moeilijke situaties. Dit gaat niet alleen over zelfbeheersing! In deze sessie...

Meditatie om zelfbewust je emoties te beheersen

Meditatie om zelfbewust je emoties te beheersen

Leer door middel van meditatie te luisteren naar je lichaam om je emoties waar te nemen en er toegang toe te krijgen, te ordenen. Leer zelfbewust te zijn en jouw emoties te beheersen. Ontdek ook het nut van onplezierige emoties... Dit wordt emotionele intelligentie...

Naar de bron van de filosofie

Naar de bron van de filosofie

Een mens heeft zo zijn gewoonten. Elk jaar als ik mijn dochters op zondag naar zeilkamp breng, dan blijven we nog wat hangen in Friesland. Van de sfeer in Friesland word ik blij, het gevoel van vakantie, van vrijheid, met al die zeilboten. Zeilen, zo bedacht ik me...

De essentie van bewustzijn

De essentie van bewustzijn

Het (zelf) bewustzijn is volgens Dick Swaab in zijn boek "Wij zijn ons brein" wat hij noemt "een emergente eigenschap" van het brein. Ik was daar tot voor kort niet van overtuigd, en meende in mijn zoektocht naar de essentie van bewustzijn dat ons (zelf)bewustzijn, de...

Keep on Dreaming Inspiratie Persoonlijke groei en Geluk

Keepondreaming zoekt vrijmoedig naar de essentie van het leven.
Zonder dromen is er niets!

Samen op zoek naar onze diepere beweegredenen en naar wat ons in het leven drijft.

Partner van Keepondreaming

Keepondreaming Redacteuren

Keepondreaming Coördinatie