Servant leadership, dienend leiderschap

door | aug 14, 2012 | Dienend leiderschap, Verbondenheid

Een alfa-chimpansee moet om succesvol te zijn in zijn groep niet (alleen) de potentaat uithangen, maar hij moet er ook zijn voor de groepsleden. Hij moet bereid zijn te delen, te luisteren en bereid en in staat zijn om ook aan hun belangen te denken. De primatoloog Frans de Waal heeft dat bij Pauw en […]
Servant leadership, dienend leiderschap - alfa chimpansee

Een alfa-chimpansee moet om succesvol te zijn in zijn groep niet (alleen) de potentaat uithangen, maar hij moet er ook zijn voor de groepsleden. Hij moet bereid zijn te delen, te luisteren en bereid en in staat zijn om ook aan hun belangen te denken. De primatoloog Frans de Waal heeft dat bij Pauw en Witteman aan de hand van opnames die hij gemaakt had eens uitgelegd en laten zien. Een alfa-aap deelt zijn voedsel ook met anderen, en dat is de basis van vertrouwen waarop hij kan terugvallen als er een crisis in de groep is. Ook in het bedrijfsleven is de tijd van de top-down manager, die niet bereid en in staat is te luisteren en te delen, verleden tijd. De moderne leider is een ‘servant leader’. Leiderschap is niet autonoom, maar afhankelijk van begrip voor de verbondenheid en de onderlinge afhankelijkheid binnen de organisatie en van de organisatie tot haar omgeving.

“Een meester die niet voor zijn leerlingen kan buigen, kan niet buigen voor de Boeddha”.
Shunryu Suzuki, Japans zenmeester (1904-1971)

De term servant leadership is bedacht door de Amerikaan Robert Greenleaf (1904-1990), die in 1970 een essay publiceerde waarin hij deze managementstijl uiteenzette. Zijn leerschool is uitgegroeid tot het Greenleaf Center for Servant Leadership. Larry Spears, de voormalig CEO van deze organisatie, heeft het servant leadership (oftewel dienend leiderschap) ontleed in 10 eigenschappen:

Eigenschappen van dienend leiderschap

1. Luisteren

Dat wil zeggen niet vooringenomen luisteren. Het is belangrijk te luisteren naar wat mensen zeggen, maar meer nog om te luisteren naar de achterliggende intentie van wat er gezegd wordt.

2. Empathie

Respectvol en begripvol zijn voor de mensen in je organisatie. Dat wil zeker niet zeggen dat je alles maar goed moet vinden. Anders schiet je evenzeer te kort als leider. Je moet wel met respect voor de ander kunnen wijzen op wat beter kan of anders moet.

3. Helend vermogen

Een dienend leider streeft er naar mensen in balans te laten zijn, ‘heel’ te worden. Als je niet in balans bent met jezelf en je omgeving, kun je niet goed functioneren.

4. Commitment aan de groei van mensen

Een dienend leider is gecommitteerd aan persoonlijke en professionele groei van zijn mensen. Het begeleiden en coachen van de mensen in de organisatie is daarom een vast onderdeel van dienend leiderschap.

5. Bouwen aan gemeenschap

De organisatie moet tot een geheel, een sociaal samenhangend organisme worden gevormd om als geheel succesvol te zijn. Ieders persoonlijk succes is de bouwsteen van het gezamenlijke succes. Je bouwt een omgeving waarin vertrouwen en wederzijds respect heerst, en waardering voor elkaars verschillende kwaliteiten.

6. Bewustzijn

Het leiderschap van de organisatie moet bevorderen dat de medewerkers verantwoordelijkheid nemen voor hun handelen, en niet op de automatische piloot handelen zonder na te denken over hun rol en de gevolgen van hun handelen. Men moet met een open blik naar zichzelf kunnen en durven kijken.

7. Overtuigingskracht

Ook een dienend leider moet natuurlijk leiding geven. Die leiding moet echter stoelen op morele autoriteit, op de waardering die hij zelf gekweekt heeft bij de leden van de organisatie. Hij zal dus open moeten kunnen communiceren, en overtuigend kunnen zijn. Een dienend leider zal zelf uiteraard consequent (maar niet star) moeten zijn om zijn morele autoriteit te verdienen.

8. Conceptualiseren

Een dienend leider zal op een proactieve manier nieuwe concepten moeten kunnen ontwikkelen. Maar dat mag niet alleen blijven bij ‘dromen’, die dromen moeten ook verwezenlijkt worden door een consequente en gefocuste uitvoering.

9. Vooruitzien

Regeren is vooruitzien luidt het gezegde. Een dienend leider zal vooruit moeten kunnen zien, en daarbij durven vertrouwen op zijn gevoel en intuïtie. Vanuit dit vooruitzien moet hij de richting aangeven in de organisatie.

10. Rentmeesterschap

Een dienend leider is zich bewust van de eindigheid van natuurlijke reserves en geeft zich rekenschap van de verantwoordelijkheid voor zijn omgeving en die van zijn organisatie. Dat hangt weer samen met vooruitzien. De toekomst eindigt niet bij vandaag.

De komende tijd zullen er meer blogs over dienend leiderschap en de raakvlakken met andere filosofieën over leiderschap verschijnen. [MdV, 14-08-2012]

 

<a href="https://erna-one.dev.serv10.wpbouwlocatie.nl/author/maarten-admin/" target="_self">Maarten de Vries</a>

Maarten de Vries

Position

ik ben Maarten de Vries, editor van keepondreaming. Vanuit de behoefte om op zoek te gaan naar zingeving ben ik met de website keepondreaming begonnen. Dat had veel te maken met het feit dat ik mijn 50e levensjaar bereikte en mij ging afvragen: “hoe nu verder?”. Een moment van stilstaan en omzien (en vooruitzien) in verwondering wanneer je een mijlpaal in je leven bereikt.

Alles over Verbondenheid

De tuinman en de Dood

De tuinman en de Dood

We kunnen zelf beslissen, of we ons denken laten beheersen door angst, of niet. Oefening in loslaten is een manier om geestelijke rust te bewaren in turbulente tijden.

Corona: een oefening in medemenselijkheid

Corona: een oefening in medemenselijkheid

Een paar maanden geleden waren we met zijn allen nog lekker bezig met onze dagelijkse beslommeringen. Met onze dromen, ons geruzie, met onze zoektocht naar liefde, de zorg voor onze kinderen en met onze tegenslagen. En toen was daar ineens “corona”. Een virus, dat met...

Een huis onder de zon

Een huis onder de zon

De toekomst van een andere woonvorm Het inwoneraantal van Nederland neemt toe. Er ontstaat daardoor krapte op de woningmarkt. Gemeenten zijn druk bezig om te proberen voldoende woningen voor iedereen te bouwen. Ondertussen stijgen de prijzen van woningen naar...

Verantwoordelijkheid en invloed

Als je in evenwicht bent met jezelf en de mensen in je omgeving, dan komt je relatie tot de maatschappij waarin je leeft aan bod. Beginnend bij de kleine samenleving van je dorp of wijk, maar wanneer je effectief en bewust bent, reikt je invloed snel steeds verder....

Vrijheid ligt in de beperking

Vrijheid ligt in de beperking

Op TV zijn de laatste paar dagen mooie toespraken gehouden. Van onze Koning Willem-Alexander, die duidelijk een “dienend leider” wil zijn. En gisteren oud-commandant der strijdkrachten Van Uhm, die koos om te “dienen” omdat vrijheid iedere dag moet worden bevochten....

Over de bloemetjes en de bijtjes

Over de bloemetjes en de bijtjes

Bijen staan bekend als vlijtige beestjes, die honing voor de mens kunnen verzamelen. Wat veel mensen misschien nog niet weten, is dat de bijenpopulatie wereldwijd de laatste decennia sterk afneemt. Hele bijenvolken sterven uit. Veel landbouwgewassen en wilde planten...

Voel jij de Lente?

Voel jij de Lente?

Na het intikken van het woord ‘lente’ kwam ik na enig doorklikken bij een filmpje terecht van dominee Gremdaat, een alter ego van cabaretier Paul Haenen . “Hah, hahhh, ik voel de lente,” klonk het, onmiddellijk gevolgd door de gevleugelde vraag: “kent u die...

Zonnepanelen: Nederland Innovatieland!

Zonnepanelen: Nederland Innovatieland!

Een tijdje terug dacht ik dat het een goed idee zou zijn om zonnepanelen te nemen. Als we nu eens een cooperatie zouden oprichten voor de wijk, die samen de panelen financiert en aanschaft en in productie neemt? Dus heb ik me verdiept in zonnepanelen. Welke soorten...

Business happiness or business pleasureness?

Business happiness or business pleasureness?

Business happiness is nogal een buzzword de laatste tijd; geluk is enorm in zwang in het bedrijfsleven. Het is niet overdreven het zelfs het nieuwe ‘groen’ te noemen. Nu ‘groen’ niet of nauwelijks onderscheidend meer is ten opzichte van anderen, profileren bedrijven...

Duurzaamheid volgens Ben Verwaayen

Duurzaamheid volgens Ben Verwaayen

Dat bedrijven ernst maken met verantwoord ondernemen blijkt uit het beleid van British Telecom (BT) dat (voormalig) bestuursvoorzitter Ben Verwaayen in gang gezet heeft. tijdens een voordracht van Verwaayen voor de Nederlandse Maatschappij voor Nijverheid en Handel...

Keep on Dreaming Inspiratie Persoonlijke groei en Geluk

Keepondreaming zoekt vrijmoedig naar de essentie van het leven.
Zonder dromen is er niets!

Samen op zoek naar onze diepere beweegredenen en naar wat ons in het leven drijft.

Partner van Keepondreaming

Keepondreaming Redacteuren

Keepondreaming Coördinatie